Ngày 10/11/2026, Amazon Web Services (AWS) chính thức ra mắt Sáng kiến AWS Health Impact Initiative (HII). Chương trình có tổng trị giá 100 triệu USD, cung cấp nguồn lực về công nghệ AI, agentic AI (AI tác nhân) và hạ tầng đám mây nhằm hỗ trợ các tổ chức y tế, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ xây dựng các giải pháp đột phá.

Sáng kiến này kế thừa và mở rộng từ chương trình AWS Health Equity Initiative (HEI) ra mắt năm 2021 - vốn đã tài trợ 60 triệu USD công nghệ cho hơn 400 tổ chức. Theo báo cáo từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới, tốc độ ứng dụng Gen AI trong y tế đang tăng nhanh chưa từng có. Tuy nhiên, rào cản về chi phí vẫn là thách thức lớn nhất khiến các tổ chức phục vụ vùng sâu, vùng xa hoặc các quốc gia thu nhập thấp bị bỏ lại phía sau.

HII tập trung vào ba trụ cột chiến lược chính, được định hình từ nhu cầu thực tế của cộng đồng:

• Mở rộng khả năng tiếp cận y tế chất lượng: Hỗ trợ các giải pháp AI và điện toán đám mây nhằm nâng cao năng lực chẩn đoán và chất lượng chăm sóc tại các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa.
• Thúc đẩy sức khỏe phụ nữ và trẻ em: Giải quyết bài toán thiếu hụt nguồn lực nghiên cứu, khi chỉ có khoảng 5% kinh phí y tế dành cho sức khỏe phụ nữ và nhiều loại thuốc chưa được kiểm chứng lâm sàng cho nhi khoa.
• Đảm bảo an ninh lương thực và dinh dưỡng: Hỗ trợ các dự án tối ưu hóa phân phối thực phẩm, dự báo rủi ro dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai, bà mẹ và trẻ em.

Tác động kỳ vọng tại Việt Nam

Tại Việt Nam, bài toán nhân lực y tế vẫn là một thách thức lớn với tỷ lệ khoảng 14 bác sĩ trên 10.000 dân vào năm 2024, và tỷ lệ này còn thấp hơn tại các khu vực nông thôn. Dù Chính phủ đặt mục tiêu đạt 19 bác sĩ trên 10.000 dân vào năm 2030 theo Quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế, việc thu hẹp khoảng cách này đòi hỏi sự trợ giúp đắc lực từ công nghệ.

Nhu cầu thực tế từ người dân rất lớn khi nghiên cứu của BMC Health Services Research chỉ ra rằng có tới 58,6% người Việt Nam sẵn sàng sử dụng các dịch vụ y tế có sự hỗ trợ của AI. Thông qua HII, các bệnh viện, tổ chức phi lợi nhuận và startup công nghệ y tế tại Việt Nam có cơ hội tiếp cận trực tiếp các nguồn lực công nghệ tiên tiến để phát triển giải pháp chăm sóc sức khỏe phù hợp với bối cảnh địa phương.

Trước đó, nhiều dự án toàn cầu đã chứng minh hiệu quả thiết thực nhờ hạ tầng của AWS như Eve’s Ark (bảo tồn hơn một petabyte dữ liệu y tế về phụ nữ), Admera Health (giải trình tự gen và giám sát bệnh lao tại Nam Phi, bệnh hiếm tại Brazil), hay Care 2 Communities (cung cấp y tế ban đầu cho 350.000 người tại Haiti).

Bác sĩ Rowland Illing, Giám đốc Y khoa kiêm Giám đốc mảng Y tế và Khoa học Đời sống tại AWS, chia sẻ: "Sáng kiến AWS Health Impact Initiative giúp các tổ chức xây dựng giải pháp bằng AI, đồng thời mở rộng cam kết dân chủ hóa những đổi mới sáng tạo y tế, mang lại lợi ích cho tất cả mọi người ở bất kỳ đâu."